De Ruiterboog

Bij veel boogschietzaken in Nederland kun je een ruiterboog kopen. Nou, die zal dan wel geschikt zijn voor boogschieten te paard toch? Gek genoeg is dat helaas vaak niet het geval.

Dat komt vooral doordat ruiterbogen vrijwel nooit worden gebruikt voor boogschieten te paard. Ze zijn lekker fel en snel en vallen daarom bijzonder in de smaak bij 'gewone' boogschutters. Dus de meeste ruiterbogen zijn ook gebouwd naar eisen die vooral voor gewone boogschutters van toepassing zijn en helaas hebben wij andere eisen. Enige oplettendheid bij het kopen van een ruiterboog is dan ook op zijn plaats.

Leerversiering op de boog

Een grote snelheid van de boog is voor gewone boogschutters niet zo belangrijk, het is niet zo dat bij wedstrijden iemand met een stopwatch meet wie het snelste schiet. Dus kan het geen kwaad als er een mooi sierlijk leerlaagje om de boog heen wordt gewikkeld toch? Staat hartstikke mooi, maar bedenk eens hoe snel jij je arm nog kunt bewegen als we daar een strakke laag leer omheen zouden wikkelen. Hierdoor wordt de boog dus trager en moeilijker uit te trekken, terwijl je er niet eens meer kracht voor terugkrijgt!

Middenstuk

Gewone boogschutters houden van een stevige dikke boog om hun hand om te klemmen. Hoe dunner de handgreep, hoe meer de boog 'scherp' aanvoelt op het gedeelte tussen het begin van je duim en het begin van je wijsvinger.

Maar een dikke handgreep maakt het ook ontzettend moeilijk om naast je boog ook nog eens je pijlen in je booghand vast te houden. En als de handgreep een klein beetje is afgerond, valt het met dat snijden in je hand ook wel mee. Check bij het proberen van een boog altijd of je er met gemak zes pijlen bij kunt vasthouden en hem dan nog kunt uittrekken.

Helaas hebben veel bogenbouwers er nog moeite mee om een degelijke boog te maken die ook nog in het midden dun (zowel van voor als van opzij gezien) is, maar ze zijn er wel.

Pijlopleg

Een handig attribuut voor boogschutters zonder haast is een pijlopleg, De pijl wordt aan de voorkant dan niet ondersteund door de booghand, maar door bijvoorbeeld een uitsnede in de boog. Een hand is moeilijk altijd exact hetzelfde te houden en dus schiet je met een pijlopleg consequenter. Maar als je in galop over een baan dendert en in alle haast zo veel mogelijk pijlen wil schieten, is het een crime om die pijlen stuk voor stuk netjes in de pijlopleg te plaatsen. Kies dus voor een boog zonder pijlopleg.

Welk pondage moet mijn ruiterboog hebben?

Doorgaans worden ruiterbogen verkocht aan boogschutters die al een tijd met een boog schieten en eens wat nieuws willen proberen. Ze hebben dus al een getraind lichaam en dan halen ze hun neus op voor een boog met weinig trekkracht. Lichte ruiterbogen zullen dus niet goed verkopen en dat betekent automatisch dat ze ook minder worden gemaakt. Sommige ruiterbogen hebben als lichtste variant een trekkracht van 30 pond bij 28 inch!

Een ruiterboog waarbij op de siyah onderin de foto wat geschreven staat.

Een ruiterboog waarbij op de siyah onderin de foto wat geschreven staat.

Van dichtbij bekeken blijkt dat de boog bij een treklengte van 28 inch (aangeduid met 28'') een kracht heeft van 25 pond (aangeduid met 25#). De maximale lengte die de boog mag worden uitgetrokken is 33 inch (aangeduid met Max. 33''). Hoe verder een boog wordt uitgetrokken, hoe meer kracht hij heeft. Een vuistregel is dat er per inch die een boog verder wordt uitgetrokken zo'n 5 pond trekkracht bij komt.

Van dichtbij bekeken blijkt dat de boog bij een treklengte van 28 inch (aangeduid met 28'') een kracht heeft van 25 pond (aangeduid met 25#). De maximale lengte die de boog mag worden uitgetrokken is 33 inch (aangeduid met Max. 33''). Hoe verder een boog wordt uitgetrokken, hoe meer kracht hij heeft. Een vuistregel is dat er per inch die een boog verder wordt uitgetrokken zo'n 5 pond trekkracht bij komt.

Je kunt rustig aannemen dat een boog twee keer zo zwaar aanvoelt als je eenmaal te paard bent. Bij onze techniek trekken wij de boog ook een stuk verder uit, waardoor hij zwaarder trekt dan de meeste verkopers verwachten. Wij raden dan ook aan om te beginnen met een boog met een trekkracht tussen de 18 en 25 pond bij 28 inch.

Een handige methode om in te schatten of een boog qua zwaarte bij je past is de volgende: trek hem 200 keer uit en neem jezelf voor dit morgen nog eens te doen. Als je de volgende dag rillend van het angstzweet onder je dekbed blijft liggen en de wereld smeekt je met rust te laten is de boog wellicht een tikkeltje te zwaar. Als je de boog met het grootste gemak rustig duizend keer uittrekt is hij waarschijnlijk te licht. Als je enige moeite hebt bij het idee de boog voortaan 200 keer per dag uit te trekken, maar het er graag voor over hebt, dan is dat een goed teken.

Hoe lang moet mijn ruiterboog zijn?

Normale boogschutters trekken de boog meestal uit tot hun mondhoek. Niets mis mee, een handig aan te voelen vaste plek en je kunt dan mooi over de pijl kijken. Maar op een galopperend paard is het hoofd niet de meest stabiele plek om naartoe te trekken en te ankeren. Daarom ankeren wij wat lager, tussen de sleutelbeentjes die je onderaan je keel voelt. Dit betekent dat we de boog een stuk verder uittrekken.

Sommige boogverkopers zullen je vertellen dat je een totaal verkeerde techniek hebt en dat die boog echt wel lang genoeg voor je is als je maar op een normale manier uittrekt. Maar vraag hem toch te beoordelen of de boog lang genoeg is als je tot het punt tussen je sleutelbeentjes uittrekt. Dat voorkomt wellicht dat je straks de juiste techniek niet kunt aanleren omdat je je boog niet ver genoeg kunt uittrekken.

Glasfiber ruiterboog

Een goede ruiterboog is gelamineerd met glasfiber, waarbij de werparmen (siyahs) op het uiteinde van hout kunnen zijn. Om de mooie historische uitstraling te behouden hebben deze bogen vaak een 'hout-look'. Het lijkt dus of ze van hout zijn maar het verschil is wel degelijk te voelen. Koop in ieder geval geen boog van kunststof. Ze zijn wel lekker goedkoop, maar schieten schokkerig, trekken zwaar en hebben veel minder kracht.

Een peperdure historisch correcte boog van echt hoorn en hout is leuk voor het maken van mooie plaatjes, maar is voor de sport minder geschikt. Als een glasfiber boog in een plas water valt, is er geen reden tot paniek. Ook lost hij lekkerder en krijg je meer kracht terug voor de ponden die je trekt. De Hunnen of de Mongolen hadden maar wat graag glasfiber bogen in hun arsenaal gehad.

Bescherming van de ruiterboog

Wie de snelnoktechniek gaat aanleren, doet er goed aan het stuk net boven het midden van zijn boog te beschermen. Vooral in het begin gaat het nogal eens mis met het doorsteken van de pijl en wordt per ongeluk de boog geprikt. Sommige ruiterbogen zijn daarom standaard al voorzien van een klein rubber vlak om de klappen op te vangen. Als dat er niet is, volstaat een stukje pleistertape (Leukoplast bijvoorbeeld, verkrijgbaar bij de drogist) ook.

Twee goede ruiterbogen die ieder op hun eigen manier zijn beschermd tegen laadfouten.

Twee goede ruiterbogen die ieder op hun eigen manier zijn beschermd tegen laadfouten.

De achterste boog is voorzien van een rubberen beschermingsvlak. Op de voorste boog is ter bescherming een laagje pleistertape aangebracht.

De achterste boog is voorzien van een rubberen beschermingsvlak. Op de voorste boog is ter bescherming een laagje pleistertape aangebracht.

De beste ruiterboog

De beste bogen die we tot nu toe zijn tegengekomen zijn de bogen die de Némethy's (onze Hongaarse leermeesters) meenemen uit Hongarije. Er aan zien te komen was echter een hele uitdaging. Als we de overlevering moeten geloven, zijn deze bogen zo goed dat de makers van deze bogen zich alles kunnen veroorloven omdat de klanten toch wel blijven komen. "Ik had een rode boog voor mijn leerling besteld! Deze is blauw!", zei Christoph Némethy eens. Het antwoord: "Ja, dat klopt. Maar ik vond blauw mooier staan."

De afgesproken levertijd van deze bogen werd ook niet altijd nagekomen. De Némethy's zijn daarom op zoek gegaan naar een andere leverancier en hebben die nu gevonden. Dat heeft de levertijd teruggeschroefd naar drie maanden. De bogen zijn hier te bestellen. Als de tijd daar is, nemen we ook een paar bogen op voorraad voor een snellere levering.